Shiller PE

De Shiller PE, ook wel de cyclisch gecorrigeerde koers-winstverhouding of CAPE genoemd, deelt de huidige koers van de S&P 500 door de gemiddelde, voor inflatie gecorrigeerde winst van de afgelopen tien jaar. Door over een hele economische cyclus te middelen wil de maatstaf het vertekenende effect van tijdelijke winstpieken en -dalen wegnemen. De ratio staat nu rond de 40, ruim boven het historische mediaan van ongeveer 16, en wordt daarom voortdurend aangehaald als bewijs dat de markt extreem duur is. Toch is het een gebrekkige meetlat. Ten eerste sleept het tienjaarsgemiddelde nog jarenlang uitzonderlijk lage crisiswinsten met zich mee, waardoor de noemer kunstmatig laag blijft en de ratio te hoog oogt. Ten tweede zijn de boekhoudregels sinds begin deze eeuw veranderd: afboekingen en waardeverminderingen drukken de gerapporteerde winst tijdens slechte jaren veel sterker dan vroeger, wat de CAPE structureel hoger zet en de vergelijking met decennia geleden onzuiver maakt. Ten derde is de samenstelling van de index fundamenteel veranderd, met meer kapitaalarme technologie- en softwarebedrijven die hogere en stabielere marges halen en daarmee een hogere waardering verdienen dan de kapitaalintensieve industrie van weleer. Ten vierde negeert de maatstaf de rentestand, terwijl een structureel lagere rente toekomstige winsten meer waard maakt. En ten slotte is de CAPE als signaal al meer dan dertig jaar bijna onafgebroken "te hoog", terwijl de markt in die periode juist fors is gestegen; als timinginstrument is hij daarmee vrijwel waardeloos, mede omdat hij tien jaar oude winsten gebruikt terwijl de beurs juist vooruitkijkt naar toekomstige kasstromen.